Büyük Ýslam âlimlerinden Abdülhalýk-ý Goncdüvani “kuddise sirruh” hazretlerine, bir gün bazý gençler;
- Efendim, bizim için nefs mi çok zararlýdýr, yoksa þeytan mý? diye sordular.

Cevabýnda;
- Nefs-i emmareden hasýl olan kötülükler, insanýn kendi hastalýðýdýr, buyurdu. Öldürücü zehirdir ve kullukla baðdaþmaz.

Ve ekledi:
- Dýþardan gelen kötü istekler ise, þeytandan gelir ve ufak bir ilaç ile, kolayca giderilebilir.

Nitekim,
- Âyet-i kerimede mealen; (Þeytanýn aldatmasý, elbette zayýftýr) buyuruldu.

Ve altýný çizdi:
- Bizim en büyük düþmanýmýz, nefsimizdir. Can düþmanýmýz, her zaman yanýmýzda bulunan bu azýlý arkadaþýmýzdýr.

Sordular:
- Ya þeytan efendim?
- Þeytan, dýþarýdaki düþmanýmýzdýr ve bu iç düþmanýn yardýmý ile bize saldýrýyor. Onun yardýmý ile bizi yaralýyor.

Ve özetledi:
- Velhasýl varlýklar içinde en cahil olaný, insanýn nefsidir. Çünkü, hep kendine düþmanlýk yapmakta, hep, kendini yok edici þeyleri istemektedir.

Þöyle bitirdi:
- Her isteði, Allahü teâlânýn yasak ettiði þeylerdir. Her iþi, sahibi olan ve bütün iyiliklerin sahibi bulunan Allahü teâlâya karþý gelmektir. Hep, kendi can düþmaný olan þeytana uymaktadýr.

Hakiki tövbe nedir?

Bir gün de sordular:
- Hakiki tövbe nedir efendim?

Buyurdu ki:
- Tövbe, bir günahý iþledikten sonra, piþman olup o günahý terk etmek ve bir daha yapmamaya kuvvetli karar vermektir.

- Dünyalýk bir sebeple piþman olursa efendim?
- O zaman tövbe olmaz.

- Tövbe edince, günahlar muhakkak affolur mu efendim?
- Elbette. Þartlarýna uyularak tövbe edilince, küfür ve günahlar muhakkak affolur. Bu hususta þüphe etmek caiz olmaz. Çünkü cenâb-ý Hak, tövbe eden kulunu af edeceðini vaad etmiþtir. O, vaadinden dönmez.