Ebülleys-i Semerkandi hazretleri “rahmetullahi aleyh”, bir gün þunu anlattý sevdiklerine:

- Hak teâlâ mahþerde bu dünyaya insan sureti verip, herkesin görebileceði bir yerde bulunduracaktýr.

Þöyle ki;
- Saçlarý karmakarýþýk, gözleri mosmor, dili dýþarý sarkmýþ, sivri köpek diþleri aðzýndan dýþarýya uzamýþ, kapkara, çirkin suratlý bir koca karý suretindedir.

Bir melek mahþer halkýna seslenip;
- Ey insanlar! Bunu tanýr mýsýnýz? diye sorar.

Mahþer halký;
- Onu tanýmayýz, tanýmaktan da Allah’a sýðýnýrýz, derler.

Ýyi tanýrsýnýz, ama

Melek;
- Ey insanlar, siz bunu çok iyi bilirsiniz, ama ben yine tanýtayým, der ve þöyle tanýtýr:

- Hani uðrunda kavga eder, dövüþürdünüz. Hatta birbirinizi vurup öldürürdünüz. Onu ele geçirmek, en büyük arzunuzdu ve bu uðurda nice günahlar iþler, nice yalanlar söylerdiniz. Ey ehl-i mahþer! Ýþte çoðunuzu aldatan dünya, karþýnýzda gördüðünüz þu çirkin þeydir.

Sonra zebaniler gelir ve onu sürükleyerek Ateþe götürürler.

Sürüklenirken de;
- Yâ Rabbi, hani beni çok sevip de âþýk olanlar? Bana tâbi olup, ardýmca yürüyenler, seni býrakýp da bana gönül verenler, ömrünü, benim için tüketen gafil ve günahkârlar? Dün, benim peþimden kimler geldiyse, bugün de benimle birlikte ateþe atýlsýnlar!

Siz beni gördünüz mü?

Onlar, mahþer içinden seçilip, dünya ile birlikte ateþe atýlýrlar.
Fakat bakarlar ki, þeytan da ateþte.

Cehennemde þeytanýn yakasýna yapýþarak þöyle diyecekler:
- Senin yüzünden geldik buraya ey melun.
- Bir dakika bir dakika, siz dünyada beni gördünüz mü?
- Görmedik.

- Sesimi duydunuz mu?
- Duymadýk.

- Peki siz dünyada hiç dinden bahseden insan, hoca vs, görmediniz mi?
- Gördük.

- Siz hiç din kitabý okumadýnýz mý?
- Okuduk.

- Siz hiç dinden bahseden, nasihat eden duymadýnýz mý?
- Duyduk.

- Yani siz þimdi gördüðünüze ve duyduðunuza deðil de, görmediðinize ve duymadýðýnýza tâbi olup buraya geldiniz ha! Siz gidin kendinizi ayýplayýn, siz gidin sizi bu hâle düþüren arkadaþýnýzý bulun. Benimki sadece vesveseden ibaretti. Siz gerçeklere deðil de vesveseye itibar ettiniz.